Smartengeld aanvragen

Wilt u smartengeld aanvragen na een ongeval? U heeft recht op deze vergoeding als u lichamelijk of geestelijk letsel heeft opgelopen door de schuld van een ander. De wet bepaalt in art. 6:106 BW dat u recht heeft op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat. Het aanvragen van deze vergoeding is een complex juridisch traject. Via Letselschadevordering.nl wordt u gekoppeld aan een gespecialiseerde letselschadeadvocaat die de tegenpartij aansprakelijk stelt, uw medische situatie in kaart brengt en de maximale vergoeding voor u claimt. Deze juridische hulp is voor u als slachtoffer in de regel volledig kosteloos.

Wat betekent dit concreet bij het aanvragen van smartengeld?

Het proces van smartengeld aanvragen bestaat uit meerdere cruciale stappen. Allereerst moet de aansprakelijkheid formeel worden erkend door de tegenpartij of diens verzekeraar. Zonder erkenning van aansprakelijkheid kan er geen schadevergoeding worden uitgekeerd. De advocaat die wij voor u selecteren, stelt een waterdichte aansprakelijkheidsstelling op.

Daarna volgt de medische onderbouwing. Smartengeld is een compensatie voor pijn, verdriet en gederfde levensvreugde. Om de hoogte hiervan te bepalen, is een duidelijk medisch dossier nodig. Uw letselschadeadvocaat schakelt vaak een onafhankelijk medisch adviseur in. Deze expert beoordeelt de ernst van uw letsel, de duur van het herstel en eventuele blijvende beperkingen.

Vervolgens wordt de hoogte van het smartengeld berekend. Dit gebeurt aan de hand van richtlijnen en eerdere rechterlijke uitspraken. De verzekeraar van de tegenpartij zal vaak proberen dit bedrag zo laag mogelijk te houden. Uw advocaat voert de stevige onderhandelingen om ervoor te zorgen dat u de vergoeding krijgt waar u recht op heeft. U hoeft zelf niet in discussie te gaan met de verzekeraar; u kunt zich volledig richten op uw medische herstel.

Smartengeld is een financiële vergoeding voor immateriële schade. Dit is schade die niet direct in geld is uit te drukken, oftewel nadeel dat niet in vermogensschade bestaat. Het is een compensatie voor de pijn, het verdriet, de angst en de verminderde levensvreugde die u ervaart na een ongeval. Denk aan de pijn van een medische behandeling, het verdriet omdat u uw favoriete sport niet meer kunt uitoefenen, of de psychische klachten na een traumatische gebeurtenis. Smartengeld biedt geen genezing, maar dient als erkenning van het u aangedane leed en als een vorm van genoegdoening. Naast smartengeld voor het slachtoffer zelf, bestaat er ook affectieschade voor naasten.

Wat zegt de wet over smartengeld aanvragen?

De wettelijke basis voor het aanvragen van smartengeld is vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek.

Art. 6:106 BW luidt als volgt:
“Voor nadeel dat niet in vermogensschade bestaat, heeft de benadeelde recht op een naar billijkheid vast te stellen schadevergoeding:
a. indien de aansprakelijke persoon het oogmerk had zodanig nadeel toe te brengen;
b. indien de benadeelde lichamelijk letsel heeft opgelopen, in zijn eer of goede naam is geschaad of op andere wijze in zijn persoon is aangetast;
c. indien het nadeel gelegen is in aantasting van de nagedachtenis van een overledene en toegebracht is aan de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot, de geregistreerde partner of een bloedverwant tot in de tweede graad van de overledene, mits de aantasting plaatsvond op een wijze die de overledene, ware hij nog in leven geweest, recht zou hebben gegeven op schadevergoeding wegens het schaden van zijn eer of goede naam.”

Uit de parlementaire geschiedenis (dossier 28781) blijkt dat de wetgever de vergoeding van immateriële schade nadrukkelijk heeft gedefinieerd. De wetgever stelt dat de vergoeding een dubbele functie heeft: compensatie en genoegdoening¹. Een centraal vereiste is de “aantasting in de persoon op andere wijze”. Niet elke ergernis valt hieronder; er moet sprake zijn van ernstig lichamelijk letsel of een in de psychiatrie erkend ziektebeeld bij geestelijk letsel². De vaststelling gebeurt “naar billijkheid”, wat de rechter ruime beoordelingsvrijheid geeft³.

De rechtspraak speelt een grote rol bij de toekenning en berekening van smartengeld. Hieronder bespreken we belangrijke uitspraken van de Hoge Raad.

Groepsaansprakelijkheid en immateriële schade
In ECLI:NL:HR:2025:1055 (de Mallorcazaak) oordeelde de Hoge Raad over uitgaansgeweld waarbij een slachtoffer is overleden. De Hoge Raad boog zich over de groepsaansprakelijkheid (art. 6:166 lid 1 BW) en de vordering van de benadeelde partij (de ouders) ten aanzien van immateriële schade. De rechter bevestigde dat verdachten hoofdelijk aansprakelijk kunnen zijn voor de schade die in groepsverband is aangericht. Voor nabestaanden betekent dit dat zij hun vordering voor immateriële schade (zoals affectieschade) op elk van de daders kunnen verhalen.

Aantasting in de persoon bij geweld
In ECLI:NL:HR:2025:30 behandelde de Hoge Raad een zaak over poging tot zware mishandeling van politieambtenaren. De benadeelde partijen vorderden immateriële schadevergoeding (art. 6:106 BW). De Hoge Raad herhaalde eerdere overwegingen over de aantasting in de persoon ‘op andere wijze’. De rechter oordeelde dat bij zeer ernstige normschendingen een aantasting in de persoon ook kan worden aangenomen zonder dat sprake is van een erkend psychiatrisch ziektebeeld. Dit verlaagt de drempel voor slachtoffers van ernstige misdrijven om smartengeld aan te vragen.

Procedurele aspecten in aansprakelijkheidszaken
Hoewel niet direct over de hoogte van smartengeld, is ECLI:NL:HR:2026:45 relevant voor de procesgang. De Hoge Raad oordeelde over de ontvankelijkheid van een cassatieberoep tegen de afwijzing van een wrakingsverzoek (art. 512 Sv). De rechter stelde dat op grond van art. 515 lid 5 Sv geen rechtsmiddel openstaat tegen een beslissing op een wrakingsverzoek. Voor slachtoffers in een straf- of civiele procedure betekent dit dat procedurele vertragingen door wraking strikt gereguleerd zijn, wat bijdraagt aan een efficiëntere afhandeling van de schadeclaim.

Bedragen bij smartengeld aanvragen

Hoeveel smartengeld u kunt aanvragen, hangt af van de ernst van het letsel. In de praktijk wordt gebruikgemaakt van de Rotterdamse Schaal 2025 en de ANWB Smartengeldgids. Deze bedragen worden naar billijkheid vastgesteld en dienen als indicatie.

Lichamelijk letsel (Rotterdamse Schaal 2025):

Geestelijk letsel / PTSS:

Let op: Shockschade wordt gewaardeerd via de PTSS-bandbreedtes.

Affectieschade (Wettelijk vaste bedragen):
Naasten kunnen affectieschade claimen bij ernstig en blijvend letsel of overlijden. Dit zijn vaste bedragen, geen bandbreedtes.

Wat kunt u nog meer claimen naast smartengeld?

Veel slachtoffers focussen zich op het smartengeld aanvragen en vergeten dat er veel meer schadeposten zijn. Een letselschadeadvocaat brengt al deze posten voor u in kaart. De verzekeraar zal deze posten vaak niet uit zichzelf aanbieden.

Huishoudelijke hulp — normbedragen 2026

Kunt u door uw letsel het huishouden niet meer doen, dan wordt dit vergoed volgens de Richtlijn Huishoudelijke Hulp van De Letselschade Raad. Voor de eerste 13 weken gelden vaste normbedragen per week (afhankelijk van uw gezinssamenstelling én de mate van beperking, licht/matig of zwaar); daarna geldt een netto uurtarief van € 13,00 voor het werkelijk benodigde aantal uren hulp. Ook hulp door familie of vrienden wordt vergoed.

(Bron: Richtlijn Huishoudelijke Hulp, De Letselschade Raad — geldig vanaf 1-1-2026. Weeknormbedragen eerste 13 weken; daarna € 13,00 per uur.)

Verlies van zelfwerkzaamheid — normbedragen 2026

Klussen in en om het huis die u niet meer kunt doen (onderhoud, tuin, schilderwerk) worden vergoed als verlies van zelfwerkzaamheid. Dit is een vast bedrag per jaar (géén uurtarief), afhankelijk van uw woonsituatie en het onderhoudsniveau:

(Bron: Richtlijn Zelfwerkzaamheid, De Letselschade Raad — geldig vanaf 2025; indicatief. Een herziene richtlijn stond begin 2026 in consultatie.)

Studievertraging — normbedragen 2026

Loopt u door het ongeval studievertraging op, dan gelden vaste nettobedragen per jaar vertraging:

(Bron: Richtlijn Studievertraging, De Letselschade Raad — geïndexeerd per 1-1-2026.)

Reiskosten en overige posten:
Reiskosten worden vergoed tegen €0,33 per kilometer. Parkeerkosten worden werkelijk vergoed. Voor portokosten geldt een vast bedrag van €25. Voor licht letsel hanteert De Letselschade Raad een indicatie naar herstelduur: tot € 1.100 (tot ~2 maanden), € 725–€ 2.175 (2–4 maanden) en € 1.450–€ 2.675 (4–6 maanden) (Bron: Richtlijn Licht Letsel, De Letselschade Raad).

Waarom een letselschadeadvocaat het verschil maakt bij uw aanvraag

Het zelfstandig aanvragen van smartengeld is af te raden. Verzekeraars hebben ervaren juristen in dienst die de schadevergoeding zo laag mogelijk proberen te houden. U heeft recht op “equality of arms”: een gelijke juridische strijd. Via Letselschadevordering.nl wordt u in contact gebracht met een gespecialiseerde letselschadeadvocaat.

De advocaat die wij voor u selecteren, neemt het volledige traject uit handen. Zij berekenen uw schade, verzamelen medisch bewijs en voeren de discussie met de verzekeraar. Bovendien kost deze hulp u in principe niets. De wet (art. 6:96 lid 2 BW) bepaalt dat de redelijke kosten voor juridische bijstand vergoed moeten worden door de aansprakelijke partij. U loopt dus geen financieel risico, terwijl uw kans op een rechtvaardige vergoeding aanzienlijk toeneemt.

Veelgestelde vragen over smartengeld aanvragen

Hoe lang duurt het aanvragen van smartengeld?
Dit hangt af van uw medische herstel. Pas als er sprake is van een medische eindsituatie (u bent volledig hersteld of er is geen verbetering meer mogelijk), kan de definitieve hoogte worden vastgesteld. Wel kan uw advocaat in de tussentijd voorschotten voor u regelen.

Kan ik smartengeld aanvragen voor lichte verwondingen?
Ja, ook bij licht letsel zoals een kneuzing of schaafwond kunt u smartengeld aanvragen. De vergoeding ligt dan doorgaans onder de €2.675, afhankelijk van de herstelduur en de impact op uw dagelijks leven.

Betaal ik belasting over het uitgekeerde smartengeld?
Nee, over de netto smartengeldvergoeding betaalt u in box 1 geen inkomstenbelasting. Wel kan het bedrag, als u het op uw spaarrekening laat staan, op termijn meetellen voor de vermogensrendementsheffing in box 3.

Wat als de dader onbekend is, kan ik dan nog smartengeld aanvragen?
Bij verkeersongevallen met een onbekende of onverzekerde dader kunt u vaak terecht bij het Waarborgfonds Motorverkeer. Bij geweldsmisdrijven kunt u een aanvraag indienen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Uw letselschadeadvocaat helpt u hierbij.

Heeft mijn partner ook recht op een vergoeding?
Ja, bij zeer ernstig en blijvend letsel of overlijden hebben naasten recht op affectieschade. Dit is een vast wettelijk bedrag, bijvoorbeeld €15.000 voor een partner bij ernstig letsel. Daarnaast kan uw partner compensatie krijgen voor overgenomen huishoudelijke taken.

📅 Laatst bijgewerkt: 1-6-2026 · bedragen gecontroleerd voor 2026.